Występowanie wszy wcale nie jest wynikiem życia w brudzie lub nieprzestrzegania podstawowych zasad higieny. Wszawica występuje na całym świecie: na każdym kontynencie, w każdej strefie klimatycznej i populacji. Wszawica głowowa częściej dotyczy dzieci niż osób dorosłych. Rozprzestrzenianiu się zakażenia sprzyjają duże skupiska ludzkie, a możliwości jego przenoszenia są różnorodne.
Wszy głowowe to owady, które żyją wyłącznie na skórze ludzkiej głowy. Szczególnie lubią gnieździć się za uszami, u nasady karku lub przy skroniach. Żywią się wyłącznie ludzką krwią, wgryzając się jak komary w skórę głowy. Może to powodować swędzenie. Przy ciągłym drapaniu zdarza się, że pojawia się stan zapalny.
Wszy nie potrafią skakać ani latać. Aby przemieścić się z jednej głowy na inna, czekają aż dojdzie do kontaktu włosów z obu głów. Przytrzymują się włosów za pomocą pazurów, a następnie przechodzą z włosa na włos.
Wszawicą można się zarazić w przedszkolach, szkołach, na koloniach i obozach organizowanych dla dzieci i młodzieży. Do zarażenia dochodzi poprzez:
- kontakt z włosami osób chorych (przytulanie się, stykanie głowami),
- używanie wspólnych przyrządów do pielęgnacji włosów (szczotek, grzebieni), ozdób do włosów, ręczników i bielizny pościelowej, pożyczanie czapek, szalików.
Nie ma się czego wstydzie - taki problem może spotkać każdego, bez względu na płeć i wiek. Wiadomo jednak, że częściej wszy mają dzieci oraz osoby o długich włosach. Gdy głowa zaczyna nas niepokojąco swędzieć należy jak najszybciej zwrócić się do osoby dorosłej - bez problemu można zakupić preparat, który pozwoli nam pozbyć się niepokojących gości.
Jak rozpoznać wszy u dziecka?
Bardzo trudno jest rozpoznać wszawicę w początkowym stadium, gdy nie daje ona jeszcze żadnych objawów. Najczęstsze objawy:
- świąd głowy - należy pamiętać, że jest to reakcja alergiczna na ślinę i kał wszy i nie występuje ona u wszystkich ludzi, jednak zdarza się w większości przypadków,
- otarcia, zaczerwienienia spowodowane nieustannym drapaniem swędzącej skóry głowy,
- u nasady włosów pojawiają się białe jaja zwane gnidami często mylone z łupieżem, które jednak w odróżnieniu od niego mają regularny kształt i trudno je usunąć. Aby się przekonać, czy są to gnidy powinno się użyć grzebienia o gęstych ząbkach. Jeśli gnidy dają się wyczesać, wówczas możemy mieć pewność, że to wszawica.
Powyższe objawy zaobserwowane u dziecka powinny być dla nas sygnałem ostrzegawczym.
Warto wtedy sprawdzić stan włosów malucha.
Jak to zrobić?
- Sprawdź suche włosy używając gęstego grzebienia.
- U nasady włosów pojawiają się białe jaja zwane gnidami, często mylone z łupieżem.
- Jaja wszy (gnidy) mają regularny kształt i trudno je usunąć.
- Aby się przekonać czy są to gnidy, należy użyć grzebienia o gęstych ząbkach. Jeśli gnidy uda się wyczesać, wówczas możemy być pewni, że to wszawica.
Jeżeli już wiemy, że mamy do czynienia z wszawicą, zachowajmy spokój i bez wstydu rozpocznijmy leczenie. Po 7 dniach od przeprowadzenia kuracji ponownie sprawdź włosy dziecka i jeżeli to konieczne, powtórz leczenie.
Ponieważ wszawica może przytrafić się każdemu dziecku - warto wiedzieć po jakie rozwiązania sięgnąć, aby pozbyć się jej skutecznie i szybko. Niektóre środki przeciwko wszawicy zawierają toksyczne substancje biobójcze, które po zaaplikowaniu na zakażoną skórę głowy mogą powodować podrażnienia, alergie lub groźne działania neurotoksyczne. Z tego względu należy zwracać uwagę szczególną na rodzaj wybieranych preparatów.
Profilaktyka wszawicy
Ważne jest, aby od najmłodszych lat wpajać dzieciom prawidłowe zasady profilaktyki wszawicy oraz wybierać skuteczne i bezpieczne rozwiązania.
Do zarażenia może dojść poprzez:
- bezpośredni kontakt z włosami osoby chorej m.in. poprzez przytulanie się, stykanie się głowami,
- bezpośrednio poprzez używanie wspólnych przyborów do pielęgnacji włosów (szczotki, grzebienia), ozdób do włosów,
- używanie wspólnych ręczników i bielizny pościelowej, pożyczanie czapek, szalików,
- w dużych skupiskach ludzkich, gdzie jest wysokie prawdopodobieństwo występowania wszawicy i gdzie może dojść do kontaktu „głowa z głową” (przedszkola, szkoły, internaty, kolonie).